Utangaç çocuğunuz için neler yapabilirsiniz?

Utanmak her insanda bulunan bir duygudur, ancak kimi insan bu duyguyu hayatında fazlasıyla yaşarken kimi insan ise çok nadir bu duyguyu yaşar. Bu duyguyu oldukça yoğun yaşayan insan hayatlarının bu duygu çerçevesinde şekillendirir ve ona yaşamaya başlar. Bu durumun sonucunda bu kişiler toplumdan soyutlanmaya başlar ve kendi iç dünyalarına çekilirler.

Utanmak her insanda bulunan bir duygudur, ancak kimi insan bu duyguyu hayatında fazlasıyla yaşarken kimi insan ise çok nadir bu duyguyu yaşar. Bu duyguyu oldukça yoğun yaşayan insan hayatlarının bu duygu çerçevesinde şekillendirir ve ona yaşamaya başlar. Bu durumun sonucunda bu kişiler toplumdan soyutlanmaya başlar ve kendi iç dünyalarına çekilirler.

Çocuklara erken yaşlarda kazandırılan sosyal becerilerle çocukların utanma duygularını azaltabiliriz. Ancak unutmamalıyız ki, utangaçlık hayat boyu devam eden bir duygu, bu nedenle utanma problemi için yapacağımız her türlü tedavi ve destekleme bu problemi ortadan kaldırmamıza yaramaz sadece duygunun yoğunluk seviyesini azaltmaya yarar.
Utangaçlığın daha ileri durumları ise, çocukta kendini sosyal fobi olarak gösterebilir. Çocuk alışık olduğu ortamların dışına çıktığı tüm durumlarda aşırı derecede sıkılganlık, bununla beraber kaygı belirtileri (terleme, ellerinin titremesi, yüz kızarması, ortamdan uzaklaşamaya çalışma gibi) ve konuşamama gibi özellikler gösterir. Kalabalık içinde rahat davranamaz, sınıf içinde söz almak istemez, yaşıtlarıyla ilişki kurmakta zorlanır. (Ancak durumun diğer psikolojik problemlerden ayrıştırılabilmesi için belirtilerin bir uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.)

Peki anne ve babaların bu problemi çözmedeki rolleri ne? Anne ve babalar çözüm yolundaki en etkin kişiler olarak karşımıza çıkarlar. Çünkü uzmanlara göre çocuğun utanma duygusunu azalmadaki en önemli faktör çocuğun yakın çevresinde bulunan ve kendisine model olacak insanlar. Anne ve babalar çocuklarına model olmak konusunda bu nedenle önemli rollere sahipler.

Utangaçlığın nedenleri arasında ise şunlar sıralanabilir;

• Aile içinde fiziksel ya da duygusal ihmal ya da istismara maruz kalan, kardeşleriyle sıklıkla kıyaslanan ya da ailenin aşırı baskıcı ve katı tutum gösterdiği durumlar

• Çocuğun sosyal etkinlik ve faaliyetlere katılımının düşük olması

• Anne-babanın aşırı koruyucu kollayıcı davranarak çocuğun bağımsızlaşmasına engel olması-kendilerine bağımlı hale getirmeleri

• Anne-baba tutumlarındaki tutarsızlıklar, çocuğun ne zaman ne şekilde davranması gerektiğini kavramasını zorlaştırdığı için çocukta güven duygusunu azaltabilir.

Neler yapabilirsiniz?

• Çocuğun davranışlarına çok fazla yorum getirmek ve tepkide bulunmak onun hata yapmamak adına daha fazla içe kapanmasına neden olabilir. Bu nedenle onu istediği faaliyetlerde serbest bırakmak, başarılarını takdir etmek ve başka faaliyetlere de katılması için yüreklendirmek daha yararlı olacaktır

• Eğer çocuğunuz bir aktivitede bulunmak istemiyorsa, korktuğunu ya da yapmak istemediğini söylüyorsa onu ille de yapması için zorlamayın. Duygularını paylaşmasına yardımcı olursanız korkusunu da azaltmasını sağlayabilirsiniz.

• Beraber onun sevdiği oyunları oynayın. Böylece sizin ona olan sevginizi de hisseder.

• Sınıfta bir konu anlatacaksa ya da gösteri gibi topluluk önünde bulunacağı etkinliklere katılacaksa önce sizinle bir prova yapmasını isteyerek kaygısının biraz olsun azalmasına yardımcı olabilirsiniz.

Bağlantılar :  http://www.bebek.com/davranis_problemleri/utangac_cocugunuz_icin_neler_yapabilirsiniz
                      http://www.youtube.com/watch?v=tIptPvbcjeI
                      http://www.ucanbalon.com.tr/sayfa.php?sayfaID=114